Braket Nedir? Bakımı Nasıl Yapılır? Çeşitleri Nelerdir?

Dr. Emrah YEŞİLYURT

Avangart Clinic'in kurucusu Dr. Emrah Yeşilyurt tarafından tıbbi olarak incelenmiştir. Dr. Yeşilyurt, tüm klinik içeriğin diş hekimliği alanında en yüksek doğruluk ve hasta güvenliği standartlarını karşıladığından emin olmaktadır.

Braket nedir?

Ortodontide braketler, diş hekiminizin her bir dişe, onları daha iyi bir konuma getirmeye yardımcı olan teli tutmak için bağladığı küçük cihazlardır.

Diş braketleri, çapraşık veya aralıklı dişleri düzeltmeye, ısırığınızı iyileştirmeye ve zamanla daha sağlıklı, daha özgüvenli bir gülümsemeye sahip olmanıza yardımcı olur.

Memnun Hasta Yorumları

Ortodontik Tedavide Braketler Ne İşe Yarar?

Braket ne anlama geliyor? Braketler, diş hekiminizin dişleri nazikçe hareket ettirebilmesi için her bir dişin üzerine yerleştirdiği küçük tutacaklardır. Tel bu braketlere bağlanır ve sabit bir basınç uygulayarak dişlerinizi yavaşça daha sağlıklı bir konuma yönlendirir. Braketler olmadan tel yerinde kalamaz ve diş hekiminiz dişlerinizi istedikleri yere hareket ettiremez.

Braketler ve teller birlikte çalıştıklarında çarpık bir gülümsemeyi düzeltmekten daha fazlasını yaparlar. Isırdığınızda üst ve alt dişlerinizin düzgün bir şekilde birleşmesine yardımcı olurlar, bu da çiğnemeyi kolaylaştırır ve basıncı braket dişlerinize daha eşit bir şekilde yayar.

İyi hizalanmış dişlerin fırçalanması ve diş ipi ile temizlenmesi daha kolaydır, bu da plak oluşumu olasılığını azaltır ve yıllar içinde daha sağlıklı diş etlerini destekler. Ortodontistiniz ağzınız için doğru braket sistemini seçecek ve kişisel bir plan tasarlayacaktır, böylece tedaviniz güvenli, etkili ve öngörülebilir olacaktır.

Diş Hekimliğinde Kullanılan Farklı Braket Türleri

Ortodontik braketler, her biri farklı ihtiyaç ve tercihlere uyacak şekilde tasarlanmış çeşitli tiplerde gelir. Ortodontistiniz yaşınıza, diş yapınıza, tedavi hedeflerinize ve bütçenize bağlı olarak metal, seramik, lingual ve şeffaf seçenekler arasından seçim yapabilir. Modern teknoloji sayesinde, hem çocuklar hem de yetişkinler için daha rahat ve gizli seçenekler vardır, böylece etkili bir tedavi alırken yaşam tarzınıza uyan bir braket stili seçebilirsiniz.

1. Metal Braketler Açıklandı: Özellikler, Faydalar ve İdeal Adaylar

Metal braketler nedir? Metal braket, sabit diş tellerinin klasik bileşenidir, güçlü paslanmaz çelikten yapılmıştır ve her dişe güvenli bir şekilde tutturulur. İnce bir ark teli, küçük elastik bantlarla sabitlenmiş braketlerden geçer ve dişlerinizi kademeli olarak daha iyi hizalamaya yönlendirir.

Modern metal braketler eski tasarımlara göre daha küçük ve pürüzsüzdür, bu da dişleriniz hareket ettikçe daha rahat bir uyum ve daha az sürtünme sağlar. Güvenilir ve uygun fiyatlı bir seçenek istiyorsanız iyi bir seçimdir ve hafif ila şiddetli ısırma ve çapraşıklık sorunları olan çocuklar, gençler ve yetişkinler için iyi çalışırlar.

2. Seramik Braketler: Gizli Tedavi için Estetik Seçenek

Seramik braketler gülüşünüze uyum sağlayan diş renginde malzemeden üretilir, bu nedenle daha düz dişler istiyorsanız popüler bir seçimdir. Tedavi sırasında çok fazla dikkat çekmeden dişlerini düzeltmek isteyen yetişkinler ve gençler için popüler bir seçimdir.

Seramik braketler biraz daha büyük ve hassas olduklarından, etraflarında yiyecek birikmesini önlemek için dikkatli bir temizlik gerektirirler. Ayrıca tel üzerindeki sürtünmeyi artırarak tedavi sürecini yavaşlatabilirler. Görünüşünüz konusunda endişeleriniz varsa ve ağız hijyeninize ekstra özen göstermeye istekliyseniz seramik seçenekler mükemmeldir.

3. Braketsiz Alternatifler Olarak Invisalign ve Clear Aligners

Invisalign plakları ve diğer şeffaf plaklar dişleri braket veya tel olmadan düzeltebilir. Dişlerinizi küçük adımlarla hareket ettiren bir dizi ince, çıkarılabilir plak takarsınız. Fark edilmeleri zordur ve yemek yerken veya fırçalarken çıkarabilirsiniz.

4. Lingual Diş Telleri: Dişlerin Arkasına Yerleştirilen Gizli Braketler

Lingual diş telleri geleneksel sabit diş telleriyle aynı braketleri ve telleri kullanır, ancak dişlerinizin ön tarafı yerine dil tarafına otururlar. Gizli konumları nedeniyle gülümsediğinizde veya konuştuğunuzda bile genellikle görünmezler. Her braket, ortodontistinizin diş hareketini hassas bir şekilde kontrol etmesini sağlamak için dişlerinize özel olarak üretilebilir.

Lingual diş telleri, özel olarak takıldıkları ve daha karmaşık bir konuma yerleştirildikleri için genellikle diğer sistemlerden daha pahalıdır ve ciddi hizalama sorunları için uygun olmayabilir.

İlk başta dilinizin bunlara sürtündüğünü hissedebilirsiniz, ancak çoğu insan birkaç hafta içinde uyum sağlar. Dişlerin arkasına oturdukları için, minedeki yüzey işlemlerine (beyazlatma gibi) müdahale etmezler ve dişlerinizin önünde görünür izler bırakmazlar.

Ortodontik Braket Tedavi Süreci Nasıl İşler?

Ortodontik braket tedavisi, ağzınız ve hedefleriniz etrafında şekillendirdiğimiz net bir adım adım süreci takip eder. İlk olarak, ortodontistiniz ağzınızı muayene eder, röntgen veya tarama çeker ve hangi diş tellerinin ihtiyaçlarınıza en uygun olacağını belirler. Bu ilk adım, tedavinin neden gerekli olduğunu ve ne kadar sürebileceğini anlamanıza yardımcı olur.

Planlama ziyareti sırasında, ekibimizin Türkiye’deki en iyi diş hekimi tedavinin her aşamasını açıklayacak ve sorularınızı yanıtlayacaktır. Braketlerin nasıl yerleştirildiğini, ilk birkaç günde neler beklemeniz gerektiğini ve dişlerinize nasıl bakım yapacağınızı öğrenirsiniz. Başından itibaren ne bekleyeceğinizi bilmek genellikle işleri daha kolay ve daha az stresli hale getirir.

Bundan sonra, ortodontist braketleri dişlerinize bağlamak için ince bir tel kullanır ve eve gidersiniz. Ancak, doktorun teli ayarlayabilmesi ve ilerlemeyi izleyebilmesi için düzenli kontroller için geri gelirsiniz. Bu ziyaretler, gevşek braketler veya temizlenmesi zor alanlar gibi sorunları erken teşhis etmenize de yardımcı olabilir.

Zaman içinde braketler ve teller, dişlerinizi yavaşça daha iyi bir hizaya getiren sabit bir basınç uygular. Dişlerinize iyi bakar ve düzenli olarak diş hekimine giderseniz, tedaviyi daha iyi görünen ve günlük yaşamda daha iyi çalışan bir gülümsemeyle sonlandırabilirsiniz. Ortodontistiniz daha sonra yeni gülüşünüzü yerinde tutmak için tutucuları nasıl kullanacağınızı gösterecektir.

Braketlerle Yaşayabileceğiniz Yaygın Sorunlar

1. Parantez Kırılması

Dikkatli olmaya çalışsanız bile braketler bazen tedavi sırasında kırılabilir. Diş teli braketi kırılması genellikle fındık veya kabuklu ekmek gibi sert yiyecekleri ısırdığınızda, buz çiğnediğinizde veya dişlerinizle bir şeyleri açmaya çalıştığınızda meydana gelir. Spor veya kaza sırasında ağza alınan ani darbeler de brakete zarar verebilir veya onu yerinde tutan yapıştırıcıyı gevşetebilir.

Bir braket kırıldığında, pürüzlü kenarlar hissedebilir, telin sarktığını görebilir veya telin yanağınızı dürttüğünü fark edebilirsiniz. Teli çekmeyin veya evde düzeltmeye çalışmayın, çünkü bu teli bükebilir ve tedavinizi yavaşlatabilir. O tarafta çiğnemekten kaçının, daha yumuşak yiyeceklere geçin ve varsa keskin alanları ortodontik mumla kapatın.

Mümkün olan en kısa sürede ortodontistinizle iletişime geçin ve ne olduğunu anlatın. Hızlı bir onarım ziyareti diş hekiminizin braketi değiştirmesini veya yeniden takmasını sağlar, böylece dişleriniz planlandığı gibi hareket etmeye devam eder.

2. Braket Sökme

Ortodontik tedavi sırasında braketin çıkması genellikle bir braketin gevşediğini veya diş yüzeyinden düştüğünü gösterir. Bu durum, sert veya kabuklu yiyeceklerin ısırılması, kalem gibi nesnelerin çiğnenmesi veya diş tellerinin etrafının çok sert bir şekilde fırçalanması sonrasında yaygın olarak görülür.

Braketi tekrar yapıştırmaya veya teli kendiniz bükmeye çalışmamalısınız. Evde yapılan onarımlar brakete zarar verebilir, teli bükebilir ve dişlerinize eşit olmayan bir baskı uygulayabilir.

Gevşek braket hala telin üzerindeyse, olduğu yerde bırakın ve onunla oynamayın. Sorunu fark eder etmez ortodontistinizi arayın, ne hissettiğinizi veya gördüğünüzü tarif edin ve tavsiyelerine uyun. Ziyaretinize kadar sert veya yapışkan yiyeceklerden uzak durun ve tedavinizin mümkün olduğunca az gecikmeyle devam edebilmesi için diğer tarafı çiğneyin.

3. Braketlerin Temizlenmesi ve Ağız Hijyeninin Sürdürülmesi

Diş teli takarken dişlerinizi temiz tutmak tedavinin en önemli kısımlarından biridir. Braketler ve teller yiyecekleri kolayca hapseder ve hızlı bir fırçalamadan daha kapsamlı bir rutin gerektirir. Yumuşak bir diş fırçası ve florürlü diş macunu kullanın ve özellikle yemeklerden sonra olmak üzere günde en az iki kez fırçalayın.

Diş eti çizgisini ve braketlerin kenarlarını temizlemek için fırçayı her braketin üstüne ve altına doğru eğin. Fırçayı kısa darbelerle hareket ettirin, acele etmek yerine her dişe konsantre olun. Diş arası fırçaları, normal bir fırçanın ulaşamadığı braketlerin arasına ve tellerin altına girmek için kullanışlıdır.

Diş aralarını temizlemek için, diş ipi geçirici veya özel ortodontik diş ipi kullanarak günde bir kez diş ipi kullanın. İyi bir temizlik, tedavinin gecikmesine neden olabilecek diş eti şişmesi, kanama ve braketlerin etrafındaki çürükleri önler. Düzenli kontrollerinizde diş hekiminiz hem braketlerinizi hem de ağız hijyeninizi inceleyecek ve nasıl iyileştirebileceğiniz konusunda size tavsiyelerde bulunacaktır.

4. Braket Maliyetleri ve Fiyatlandırmayı Etkileyen Temel Faktörler

Türkiye’de diş telleri söz konusu olduğunda, insanların aklına gelen ilk sorulardan biri braketlerin maliyetidir. Her bireyin ağzı ve tedavi planı benzersiz olduğu için tek bir sabit fiyat yoktur. Ortodontistiniz, özel gereksinimlerinize göre uyarlanmış bir tedavi planı geliştirmeden önce dişlerinizi, hedeflerinizi ve bütçenizi değerlendirir.

Maliyeti etkileyen ana faktörler aşağıda listelenmiştir:

Braket tipi
Tedavi süresi
Ek hizmetler ve cihazlar

Metal braketler tipik olarak hala güvenilir sonuçlar üreten en uygun maliyetli seçenektir. Seramik veya şeffaf braketler genellikle daha maliyetlidir çünkü dişlerinizle uyum sağlarlar ve daha dikkatli malzeme ve kullanım gerektirirler. Lingual sistemler ve diğer gelişmiş seçenekler de toplam ücreti artırabilir.

Daha uzun tedaviler daha fazla ziyaret, daha fazla tel ve daha fazla ayarlama gerektirir, bu nedenle zaman içinde daha pahalıya mal olurlar. Tutucular, koruyucu ağızlıklar veya acil onarımlar gibi ekstra kalemler de nihai faturanın bir parçası olabilir. Başlamadan önce, tam bir muayene ve net bir maliyet planı, ne ödeyeceğinizi ve gerekirse ödemeleri nasıl yayabileceğinizi anlamanıza yardımcı olabilir.

Diş Teli ve Braketleri Kullanırken Önemli Bakım İpuçları

Diş tellerinizin ve braketlerinizin bakımı en az taktırmak kadar önemlidir. Yiyecekler braketlerin ve tellerin etrafına kolayca yapışır, bu nedenle hızlı değil dikkatli bir şekilde temizlemelisiniz. Yumuşak bir ortodontik fırça ile günde en az iki kez fırçalayın ve plağı çıkarmak ve bakterileri azaltmak için günlük rutininize diş ipi, diş arası fırçası ve ağız gargarası ekleyin.

Her braketin etrafını ve diş eti çizgisi boyunca yavaşça fırçalayın, fırçayı telin üstüne ve altına ulaşacak şekilde eğin.
Ana fırçanızın ulaşamadığı dar alanları temizlemek için her gün diş arası fır çaları ve diş ipi kullanın.
Diş hekiminiz tavsiye ederse florürlü bir gargara ile ç alkalayın, böylece braketlerin etrafındaki mineyi güçlendirirsiniz.

Yediklerinizin diş telleriniz üzerinde doğrudan bir etkisi vardır. Sert yiyecekler, yapışkan tatlılar yemek ve fındık veya buz çiğnemek telleri bükebilir veya braketleri gevşetebilir, bu da tedaviyi geciktirir. Çok asitli içeceklerden de kaçınmaya çalışın, çünkü bunlar diş minesini ve braketlerin yapıştırıldığı yüzeyi zayıflatabilir.

Düzenli ortodontik kontroller tedavinizin yolunda gitmesini sağlar. Her ziyarette diş hekiminiz teli ayarlar, braket pozisyonlarını kontrol eder ve diş eti veya mine sorunlarının erken belirtilerini arar. Randevularınıza uyduğunuzda ve bu bakım ipuçlarını her gün uyguladığınızda, diş tellerinizin sorunsuz çalışma olasılığı daha yüksektir ve tedaviniz daha kısa sürede tamamlanabilir.